Een prettige omgeving biedt kinderen ruimte. Ruimte voor ontdekking, ontwikkeling en groei. Zij prikkelt, daagt uit en biedt veiligheid. Heeft jouw kinderopvang oog voor de inrichting van de ruimte? Straalt de ruimte pedagogische visie uit? Is het er aangenaam en inspirerend? Is het ergonomisch ingericht voor medewerkers?

Elk jaar doet het NCKO meting naar pedagogische kwaliteit van kinderdagverblijven. De laatste jaren daalt de score voor meubilering, inrichting en aankleding. Dat is zorgelijk, want een goed ingerichte ruimte is een extra pedagoog. Te weinig kinderopvangorganisaties gebruiken de ruimte op een dergelijke manier.

Er is veel mogelijk met de inrichting van de ruimte. Niet alleen voor de ontwikkeling van kinderen, maar ook voor aangenaam en gezond werken van medewerkers. Om Kinderopvangorganisaties te helpen, te adviseren en te inspireren bij het inrichten van hun ruimte heeft FCB de website ruimte voor het kind gelanceerd, voor iedereen in de kinderopvang die bezig is met ontwerp en inrichting.

Ga direct naar www.ruimtevoorhetkind.nl voor:

• inspiratie, voorbeelden en tips
• hulp bij ontwerp en (her)inrichting van je kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of bso

Aanbevelingen voor locatiehoofden en unitmanagers

• Geef sturing aan onderstaande richtlijnen voor pedagogisch medewerkers
• Communiceer helder en duidelijk het beleid over buitenruimte en buitenspel aan (nieuwe) ouders en oudercommissie
• Communiceer duidelijk aan ouders de visie t.a.v. het lopen van risico's, vies worden, etc. en de pedagogische gedachten erachter
• Communiceer duidelijk aan (nieuwe) ouders verzoeken omtrent speelkleren, laarsjes, regenjacks etc. Dat een kind er "smerig" uit ziet doet niet tekort aan de hygiëne, maar verijkt het buitenspel

buitenruimte als voorwaarde voor buitenspel

Een goed gestructureerde buitenruimte met activiteitenplekken (rustig en druk) voor kinderen van diverse leeftijden zorgt voor een evenwichtige verdeling van kinderen over de ruimte en dus voor concentratie en verdieping in spel. Er zijn minder conflicten omdat de kinderen elkaar met verschillend geaard spel niet in de weg zitten.

De kwaliteit van de buitenruimte wordt ook bepaald door beplanting met diverse geuren, kleuren (aantrekken van verschillende diertjes), zon- en schaduwplekken voor kinderen en pedagogisch medewerkers, plekjes waar kinderen uit het zicht kunnen spelen, diverse bodem afwerkingen en voldoende losse materialen voor fantasiespel. De buitenruimte is op hoofdzaken veilig, bijv. geen giftige planten, zonder de kinderen overal voor af te schermen.

Alleen in een buitenruimte van ruime afmeting (wat te denken van 7 vierkante meter per kindplaats?) zijn de genoemde kwaliteiten op een goede manier te realiseren.

Aanbevelingen voor pedagogisch medewerkers

• Wees je bewust van je voorbeeldrol Denk aan omgaan met regen, kou, warmte, zon, beestjes, zand, bladeren, water, etc.
• Geef uitvoering aan beleidslijnen, bijv. om lopende kinderen dagelijks buiten te laten spelen en neem baby's mee
• Motiveer kinderen om buiten te spelen
• Zorg voor attractieve mogelijkheden en activiteiten in de buitenlucht (bso)
• Gebruik alle lichamelijke ervaringen die je buiten opdoet om kinderen expliciet te leren over hun lichaam en zorg voor hun lichaam (gezondheidsopvoeding)
• Maak gebruik van de afwisseling tussen binnen- en buitenruimte en de verschillende pedagogische mogelijkheden binnen en buiten t.b.v. de ontwikkeling van de kinderen en de rust en het samen spelen op de groep
• Haal verzamelingen (bladeren, takjes, stenen, etc.) van buiten mee naar binnen en berg deze op in een materialenkast, zodat ook binnen met buitenmaterialen gespeeld kan worden en er een verbinding tussen binnen en buiten ontstaat. Hierdoor wordt de creativiteit van kinderen weer op andere wijze gestimuleerd (bijv. spelen met de (vracht)-auto's met steentjes, obstakels op de weg (takjes), verwerken in tekeningen, etc. Er is een samenspel tussen de buitenruimte en de creativiteit van de kinderen.
• Maak het buitenspel en de buitenactiviteiten op allerlei manieren en heel regelmatig zichtbaar voor ouders
• Registreer bijna-ongevallen en geef ze door naar het verzamelpunt
• Hou per locatie een logboek bij, zodat bekend is welke speelplekken mogelijk een risico vormen

Met dank aan het pedagogenplatform kinderopvang